📚 معنی درس دهم فارسی هشتم قلم سحرآمیز
قلم سحرآمیز
واژههای مهم، معنی ابیات، آرایههای ادبی، جناس و حکایت نام خوشبو
قلم سحرآمیز
جناس
نام خوشبو
درس دهم فارسی هشتم با عنوان «قلم سحرآمیز»
شامل واژههای مهم، توضیح و معنی ابیات، آرایههای ادبی،
دانش ادبی «جناس» و حکایت «نام خوشبو» است.
در این درس دانشآموزان با نمونههایی از زیباییهای
ادبی زبان فارسی و مفهوم احترام به نام پروردگار آشنا میشوند.
| واژه | معنی |
|---|---|
| چالدران | منطقهای در استان آذربایجان غربی که جنگی در آن رخ داد |
| طبیب | پزشک |
| نمناک | مرطوب و خیس |
| توده | هرچه که یکجا جمع شده باشد |
| نیرنگ | فریب |
| استعمال | استفاده کردن |
| تحریم | منع کردن، جلوگیری کردن از چیزی |
| تنگنا | سختی |
| مرجع تقلید | کسی که در مسائل دینی از او تقلید کنند |
| توطئه | کشیدن نقشه برای نابودی کسی |
| فتوا | دستوری که از سوی مرجع تقلید صادر شود |
| محاربه | مبارزه کردن |
| استعمار | در لغت به معنی آباد کردن؛ در اصطلاح، غارت سرمایه یک ملت |
بیت اول
بنگر که از کجا به کجا میفرستمت
📖 معنی واژهها
💡 معنی روان
ای باد صبا، تو را به عنوان پیک به سرزمین سبا میفرستم؛
ببین که تو را از کجا به کجا میفرستم.
🎭 آرایههای ادبی
هدهد صبا:
تشبیه؛ باد صبا به هدهد تشبیه شده است.
صبا و صبا:
جناس
این بیت به
داستان حضرت سلیمان و بلقیس
اشاره دارد.
بیت دوم
زینجا به آشیان وفا میفرستمت
📖 معنی واژهها
💡 معنی روان
حیف است پرندهای مانند تو در این دنیا باشد؛
بنابراین تو را به سوی عشق و وفاداری میفرستم.
🎭 آرایههای ادبی
خاکدان غم:
کنایه از دنیا
چو تو:
تشبیه
آشیان وفا:
خانه معشوق، خدا
جناس آرایهای است که در آن دو یا چند
کلمه، حروف مشترک دارند و از یک جنس هستند، اما در یک
حرف یا صدا با یکدیگر اختلاف دارند.
جناس باعث زیبایی، آهنگین شدن و خوشآهنگی
شعر و نثر میشود.
✨ نمونههای جناس
💡 نکته مهم درباره جناس
گاهی دو واژه در خواندن و نوشتن یکسان هستند، اما
معنی متفاوتی دارند؛ در این حالت نیز جناس محسوب میشوند.
نه برادر، نه خویش است
«خویش» در یک معنا
خود
و در معنای دیگر
فامیل
است؛ بنابراین جناس دارد.
ساده و روان
رساله قشیریه
ابوالقاسم قشیری
روزی یکی از عارفان در راه، کاغذی دید
که نام مبارک پروردگار، یعنی
«بسمالله»
روی آن نوشته شده بود و مردم بدون توجه روی آن پا میگذاشتند
و از آن عبور میکردند.
آن عارف ایستاد، کاغذ را برداشت، آن را معطر کرد و
در شکاف دیوار قرار داد تا از آسیب پاهای رهگذران
در امان باشد.
مدتی گذشت. شبی در خواب دید که ندایی به او میگوید:
«ای دوست، نام من خوشبو کردی و مرا بزرگ داشتی
و حرمت نهادی؛ ما نیز نام تو را معطر گردانیم،
در دنیا و آخرت تو را بزرگ و گرامی خواهیم داشت.»
| واژه | معنی |
|---|---|
| عارفان | جمع عارف، خداشناسان |
| مبارک | با برکت |
| برگرفت | بلند کرد |
| معطر | خوشبو |
| اندر | در |
| ندا | صدا |
| حرمت نهادن | احترام گذاشتن |
احترام به نامهای پروردگار بزرگ و بزرگداشت نام خداوند،
پیام اصلی این حکایت است.
این حکایت اهمیت احترام، ادب و بزرگداشت نام پروردگار
را به شیوهای ساده و آموزنده بیان میکند.
مهمترین بخشهای درس دهم فارسی هشتم عبارتاند از:
📌 نکته:
در فایل ارسالی، بخش «قلم سحرآمیز» در صفحه ۳۲
با واژههای مهم و توضیح ابیات شروع شده و
صفحه ۳۳ به «دو نامه» اختصاص دارد.
